Çince Türkçe Sözleşme Tercümesi: Dikkat Edilecek 7 Nokta

Çince Türkçe sözleşme tercümesi neden daha fazla uzmanlık ister?

Çin'de sözleşmeler hukukunun temelini Çin Halk Cumhuriyeti Medeni Kanunu'nun sözleşmeler kitabı oluşturur; Türkiye'de ise Türk Borçlar Kanunu ve Türk Ticaret Kanunu esas alınır. İki sistem sözleşmenin kurulması, temerrüt, fesih hakkı ve zamanaşımı gibi konularda birebir örtüşmeyen kavramlar kullanır. Tercüman yalnızca kelimesi kelimesine çeviri yaparsa “kelime doğru ama anlam yanlış” durumu ortaya çıkabilir. Sözleşmelerde ise tek bir kelimedeki sapma, tarafların hak ve yükümlülüklerini doğrudan değiştirebilir. Bu nedenle Çince Türkçe sözleşme tercümesi, her iki hukuk sistemini tanıyan bir uzmanlık gerektirir.

Bunun yanında Çince ifade genellikle kısa ve kapsayıcıdır; Türkçe hukuki metinler ise koşulları ve istisnaları açık ve eksiksiz biçimde sıralamayı tercih eder. İyi bir sözleşme tercümanı yalnızca anlamı aktarmakla kalmaz, iki dildeki metnin hukuki sonuç bakımından da aynı kalmasını sağlar; böylece Çin'deki genel merkez ile Türk iş ortağı aynı taahhüdü okur. Bu yüzden sözleşme projelerinde hukuk altyapısına sahip Çince–Türkçe tercümanlarla çalışmayı ve teslimden önce bağımsız bir redaksiyon yapılmasını her zaman öneriyoruz. Bu ikinci göz, gözden kaçabilecek küçük ama kritik farkları yakalar.

İki dilli sözleşme nasıl düzenlenir? Sütunlu ve ardışık format

Çince–Türkçe iki dilli sözleşmelerde en yaygın format iki sütunlu düzendir: sol sütunda Çince, sağ sütunda Türkçe metin yer alır ve her madde satır satır karşılık gelir. Bu düzen müzakere sırasında maddelerin tek tek karşılaştırılmasını kolaylaştırır, ileride bir uyuşmazlık çıktığında ilgili hükmün hızla bulunmasını sağlar. Diğer seçenek ise önce bir dildeki tam metni, ardından diğer dildeki tam metni vermektir; bu yapı uzun ve çok ekli sözleşmeler için daha uygundur. Hangi format seçilirse seçilsin madde numaraları, başlıklar ve ek numaraları her iki versiyonda birebir aynı olmalıdır.

Uygulamada imzadan önce “çift yönlü kontrol” yapılmasını öneriyoruz: ikinci bir tercüman Türkçe metni yeniden Çinceye çevirir ve bu metin orijinal Çince versiyonla karşılaştırılır. Böylece anlamın kaydığı noktalar açıkça görünür hâle gelir. Bu adım ilk bakışta ek iş gibi görünse de sorunları imza öncesinde yakalar ve imzadan sonra tadil müzakeresine girmekten çok daha verimlidir. Yeni İpekyolu olarak önemli sözleşme projelerinde bu kalite adımını standart olarak sunuyor, farklı bulunan her ifadeyi gerekçesiyle birlikte raporluyoruz. Böylece hukuk ekibiniz yalnızca gerçekten karar gerektiren noktalara odaklanır.

Geçerli dil maddesi: Çince ve Türkçe metin çelişirse ne olur?

Geçerli dil maddesi, iki dilli bir sözleşmenin en kritik hükümlerinden biridir. Bu madde genellikle sözleşmenin Çince ve Türkçe olarak imzalandığını, iki metnin de geçerli olduğunu ve aralarında bir uyumsuzluk çıkması hâlinde hangi metnin esas alınacağını düzenler. Yaygın üç seçenek vardır: Çince metnin esas alınması, Türkçe metnin esas alınması ya da iki metnin eşit geçerlilikte olup yorum kuralının ayrıca belirlenmesi. Bu seçim, ileride bir uyuşmazlık doğduğunda sözleşmenin kim tarafından ve hangi dil üzerinden yorumlanacağını doğrudan etkiler.

Sözleşme Türkiye'de ifa edilecekse veya olası bir uyuşmazlık Türk mahkemelerinde ya da Türkiye'deki tahkim kurumlarında görülecekse, Türkçe metnin kalitesi çok daha belirleyici hâle gelir. Türk mahkemelerinde yabancı dildeki belgelere genellikle Türkçe çeviri eklenmesi istenir; ayrıca Türkiye'de yerleşik şirketlerin bazı işlemlerinde Türkçe kullanımını düzenleyen mevzuat da bulunmaktadır. Bu nedenle Çince metin esas alınacak olsa bile, yüksek kaliteli bir Türkçe versiyon çıkarlarınızı korumanın en önemli araçlarından biridir. Hangi kuralın uygulanacağını güncel mevzuata göre avukatınızla birlikte teyit etmenize destek oluyoruz.

Çince hukuki terminoloji: Sözleşmelerde en sık karıştırılan terimler

Terminoloji, sözleşme tercümesinin en riskli alanıdır. Bazı Çince kelimeler günlük dilde birbirine yakın görünse de hukuki sonuçları tamamen farklıdır; örneğin 「定金」 ile 「订金」 arasındaki fark böyledir. Bazı kavramların ise Türk hukukunda yerleşik bir karşılığı vardır; tercüman kendi ürettiği bir ifadeyi kullanırsa Türk avukat ve hâkimler kavramı doğru anlamakta zorlanabilir. Aşağıda Çince–Türkçe sözleşmelerde en sık teyit ettiğimiz terim çiftlerini bulabilirsiniz. Bu terimlerin karşılıklarını proje başında karşı tarafla birlikte netleştirmek, sonraki tüm belgelerde tutarlılık sağlar.

• 「定金」: Teminat niteliğindeki ödeme, genellikle “kaparo / bağlanma parası”; 「订金」: Çoğunlukla ön ödeme, yani “avans”.
• 「违约金」: “Cezai şart”; tazminatla birlikte istenip istenemeyeceği açıkça yazılmalıdır.
• 「不可抗力」: “Mücbir sebep”; kapsadığı olaylar ve bildirim yükümlülüğü ayrıca belirtilmelidir.
• 「仲裁」: “Tahkim”; kurumun tam adı yazılmalıdır, örneğin İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) veya Çin Uluslararası Ekonomik ve Ticari Tahkim Komisyonu (CIETAC).
• 「解除」 ve 「终止」: İlki çoğunlukla “fesih”, ikincisi “sona erme” anlamına gelir; bağlama göre ayırt edilmelidir.
• 「法定代表人」: “Kanuni temsilci”; Türk şirketlerindeki müdür veya yönetim kurulu üyesi rolünden farklıdır.

Şirket unvanı, mühür ve imza: Çinli tarafın sözleşmelerinde özel detaylar

Çinli şirketlerin yasal unvanı Çince unvanlarıdır; İngilizce isimlerin çoğu zaman tescil açısından hukuki bir karşılığı yoktur. Bu nedenle Türkçe sözleşmede en güvenli yöntem, şirketin Çince tam unvanını, işletme lisansıyla uyumlu Latin harfli veya İngilizce adını ve birleşik sosyal kredi kodunu birlikte yazmaktır. Türk şirketinin unvanı ise Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde yayımlanan ticaret unvanıyla, şirket türünü gösteren “A.Ş.” veya “Ltd. Şti.” kısaltmaları dâhil, birebir aynı olmalıdır. Bu küçük detay, ileride icra veya tescil aşamasında tarafların kimliğinin tartışılmasını önler.

Çin'de şirket mührünün 「公章」 basılması, şirketin iradesini ortaya koymanın temel yollarından biridir. Türkiye'de ise şirketler genellikle yetkili kişinin imzasıyla, çoğu zaman kaşe eşliğinde sözleşme imzalar ve bu yetki imza sirküleri üzerinden kontrol edilir. Bu yüzden iki dilli sözleşmenin imza sayfası her iki tarafın alışkanlığını yansıtmalıdır: Çinli taraf şirket mührünü basar ve kanuni temsilci ya da yetkili temsilci imzalar; Türk taraf ise imza sirkülerinde yetkisi bulunan kişi tarafından imzalanır. Tercüme sırasında mühür üzerindeki Çince ifadeler de eksiksiz çevrilmelidir.

Tutar, tarih ve ekler: Çince Türkçe sözleşme tercümesinde tutarlılık

Sözleşmedeki tutarların hem rakamla hem yazıyla yazılması ve para biriminin “USD”, “CNY” veya “TRY” gibi kodlarla açıkça belirtilmesi önerilir. Çincedeki 「万」 (on bin) ve 「亿」 (yüz milyon) sayı birimleri Türkçeye aktarılırken en sık hata yapılan noktalardır ve mutlaka tek tek kontrol edilmelidir. Tarih formatında da dikkat gerekir: Çince metinlerde yıl-ay-gün sırası yaygındır, Türkiye'de ise gün.ay.yıl biçimi kullanılır. Karışıklığı önlemek için ay adını yazıyla belirtmek gibi yanlış anlaşılmaya kapalı bir yazım tercih edilmelidir.

Ekler çoğu zaman ana metinden daha az dikkat görür: teknik şartnameler, fiyat listeleri, teslimat planları ve garanti koşulları bunların başında gelir. Oysa ekler de sözleşmenin ayrılmaz parçasıdır ve ana metin kadar titizlikle çevrilmelidir. Teknik eklerde ölçü birimleri, model numaraları ve standart kodları gibi ayrıntılar da birebir korunmalıdır. Yeni İpekyolu olarak sözleşme çevirisini teslim ederken tüm tutarların, tarihlerin, madde numaralarının ve eklerin karşılıklarını gösteren bir kontrol listesi de ekliyoruz. Böylece hukuk ekibiniz kısa sürede kapsamlı bir doğrulama yapabilir.

Sözleşmenin Türkiye'de kullanımı: Noter onayı ve terim sözlüğü

Sözleşme veya ilgili belgeler Türk mahkemelerine, ticaret sicil müdürlüklerine, bankalara ya da diğer kurumlara sunulacaksa, genellikle yeminli tercüman tarafından çevrilmesi ve noter onayından geçmesi gerekir. Belge Çin'de imzalandıysa, Türkiye'ye gelmeden önce Çin'de noter işlemi ve apostil de gerekebilir. Hangi adımın gerektiği belgenin kullanım amacına ve sunulacağı kuruma göre değişir. Yeni İpekyolu olarak projeye başlamadan önce güncel kuralı sizin için teyit ediyor, belgenin doğrudan kabul edilebilecek şekilde hazırlanmasını sağlıyoruz. Böylece imza sonrası resmî işlemler gecikmeden ilerler.

Uzun vadeli iş birliği yapan şirketler için size özel bir Çince–Türkçe terim sözlüğü oluşturmak en değerli yatırımlardan biridir. Bu sözlük şirket unvanlarını, ürün adlarını, temel hukuki terimleri ve sık kullanılan maddelerin sabit çevirilerini kayıt altına alır; böylece ana sözleşme, ek protokoller, siparişler ve faturalar yıllar boyunca tutarlı kalır. Yeni İpekyolu olarak sözleşme müşterilerimiz için terim sözlüğünü ücretsiz oluşturuyor ve güncel tutuyoruz; hukuk altyapılı tercüman ve redaktör ekibimiz süreci baştan sona yönetiyor. Çince–Türkçe iki dilli bir sözleşme imzalamak üzereyseniz bize ulaşın; taslak aşamasından itibaren yanınızda olalım.