Şirketi tarafından Türkiye'ye görevlendirilen bir çalışan, ailesiyle taşınan bir aile ya da İstanbul'a okumaya veya iş kurmaya gelen biri olun; Türkiye'de yerleşmenin ilk büyük adımı doğru evi bulmaktır. İstanbul'da ev kiralamak, iki kıtaya yayılan bu büyük şehirde semtlere göre çok farklı yaşam tarzları, işe gidiş süreleri ve konut tipleriyle karşılaşmak demektir. Kiralama süreci, sözleşme alışkanlıkları ve depozito uygulamaları da Çin'dekinden epey farklıdır. Daha da önemlisi, kira sözleşmesi yalnızca evde huzurla yaşamanızı değil, ikamet izni başvurusunda adres belgesi olarak da kullanılır. Bu rehberde İstanbul'da ev kiralamadan önceki hazırlığı, semt seçimini, ev gezisinde dikkat edilecekleri, kira sözleşmesini, depozito ve emlakçı komisyonu alışkanlıklarını, adres kaydı ile ikamet iznini, taşınma ve evi teslim etme aşamalarını ele alıyor; Yeni İpekyolu olarak her adımda size nasıl eşlik ettiğimizi anlatıyoruz.
İstanbul'da ev kiralamadan önce neler hazırlanmalı?
Türkiye'de ev kiralayacak bir yabancının ilk ihtiyacı Türk vergi numarasıdır. Kira sözleşmesi imzalarken, elektrik, su, doğalgaz ve internet aboneliği açarken ve banka işlemlerinde bu numara kullanılır. Vergi numarası pasaportla vergi dairesinden alınabilir; başvuru kanalları ve gereklilikler vergi idaresinin güncel uygulamasına göre belirlenir. Bunun yanında pasaport ve fotokopisi, Türkiye'de kullanılabilen bir telefon hattı ve banka havalesi yapabileceğiniz bir hesap hazırlamanız, depozito ve kira ödemelerini hem kolaylaştırır hem de kayıt altına alır.
Türkiye'de ev ararken en çok kullanılan kanallar sahibinden.com, Hepsiemlak ve Emlakjet gibi emlak siteleri ile mahallelerdeki emlakçılardır. İlanların önemli bir kısmı emlakçılar aracılığıyla verilir; emlakçılar bölgeyi iyi tanır, ancak genellikle komisyon alırlar. Komisyonun ne kadar olduğu ve kimin ödeyeceği ev görmeye başlamadan önce netleştirilmelidir. Ayrıca önceden şunlara karar vermek gerekir: Eşyalı mı eşyasız mı bir ev istiyorsunuz? Ne kadar süre kalacaksınız? Kaç yatak odası ve otopark gerekiyor? Bu sorular semt seçimini ve bütçeyi doğrudan etkiler.
İstanbul'da hangi semtte ev kiralamalı? İşe ve yaşama göre semt seçimi
İstanbul'da semt seçerken en önemli ilke “işe yakın olmak ya da metroya yakın oturmak”tır. Şehirde trafik yoğundur ve iki yaka arasında gidip gelmek özellikle zaman alır; aynı mesafe yoğun saatlerde çok uzun sürebilir. Şirketiniz Avrupa yakasındaki iş merkezlerinden birindeyse Avrupa yakasında oturmak hayatı çok kolaylaştırır; fabrikanız Anadolu yakasının doğusundaki sanayi bölgelerindeyse Anadolu yakasını düşünmek gerekir. Çocuklu aileler için uluslararası okulun konumu da belirleyicidir; çoğu zaman ailenin nerede yaşayacağını okul belirler.
Dikkat edilmesi gereken bir nokta daha var: Göç idaresi yabancıların ikamet kaydında bölgesel sınırlamalar uygulayabilir ve bazı mahalleler yeni yabancı ikamet adres kayıtlarına kapatılmış olabilir; bu liste zaman zaman güncellenir. Sözleşme imzalamadan önce evin bulunduğu mahallenin ikamet izni için kullanılabilir olduğu mutlaka teyit edilmelidir. Aşağıda sık tercih edilen bazı bölgelerin genel özelliklerini ilk fikir vermesi amacıyla özetliyoruz:
- Levent, Maslak, Şişli: Avrupa yakasının iş merkezleri; plazalar, rezidanslar ve kolay metro erişimi
- Beşiktaş, Nişantaşı: merkezî konum ve canlı yaşam; eski binalar yaygın
- Ataşehir: Anadolu yakasının gelişen iş bölgesi; yeni siteler çok
- Kadıköy: Anadolu yakasında canlı sosyal yaşam, kültür ve yeme-içme
- Bakırköy, Ataköy, Yeşilköy: sahile yakın; İstanbul Fuar Merkezi'ne görece yakın
- Beylikdüzü, Esenyurt, Başakşehir: batıda yeni site projeleri; merkeze uzak
- Pendik, Tuzla: Anadolu yakasının doğusu; sanayi bölgelerine ve Sabiha Gökçen Havalimanı'na yakın
Ev gezisinde nelere bakılmalı? İstanbul'daki evlerin sık sorunları
İstanbul'da kışlar nemli ve yağışlıdır; pek çok ev doğalgaz kombisiyle ısınır. Bu yüzden ev gezisinde kombinin yaşını ve çalışıp çalışmadığını mutlaka kontrol edin, duvar köşelerinde ve pencere kenarlarında rutubet veya küf olup olmadığına bakın. Eski binalarda ses yalıtımı, elektrik tesisatı ve su borularında yıpranma görülebilir; yüksek binalarda asansör ve site yönetiminin durumu sorulmalıdır. Aidat Türkiye'de oldukça yaygındır; tutarının ne olduğunu, kimin ödeyeceğini ve hangi hizmetleri kapsadığını önceden öğrenin.
İstanbul deprem bölgesinde yer aldığı için binanın yapım yılı ve yapısal güvenliği ciddiyetle ele alınmalıdır. Binanın ne zaman yapıldığını, güncel deprem yönetmeliğine uygun inşa edilip edilmediğini sorabilir, şüphe duyduğunuzda uzman değerlendirmesi isteyebilirsiniz. Ayrıca evden metroya, markete ve okula giden yolu yürüyerek denemenizi ve evi günün farklı saatlerinde görmenizi öneriyoruz; böylece gürültü, gün ışığı ve trafik hakkında gerçekçi bir fikir edinirsiniz. Aşağıdaki liste ev gezisinde kontrol edilecek başlıca noktaları özetler:
- Kombinin yaşı, ısınma ve sıcak suyun düzgün çalışması
- Duvar, pencere kenarı ve banyoda rutubet ya da küf
- Binanın yapım yılı ve deprem güvenliği
- Aidat tutarı, kapsamı ve kimin ödeyeceği
- Metroya, markete ve okula gerçek uzaklık
İstanbul'da kira sözleşmesi: imzadan önce hangi maddeler anlaşılmalı?
Türkiye'de kira sözleşmeleri genellikle Türkçe standart bir form ile tarafların kararlaştırdığı özel şartlardan oluşur. İmzadan önce her madde tek tek anlaşılmalıdır: kira bedeli ve para birimi, ödeme günü ve yöntemi, kira süresi, depozito tutarı ve iade koşulları, aidat ve diğer giderlerin kime ait olduğu, eşya ve beyaz eşya listesi, evcil hayvan izni ve erken çıkış koşulları gibi. Türkiye'de kira artışları Türk Borçlar Kanunu başta olmak üzere ilgili mevzuata tabidir; sözleşmedeki artış maddesinin güncel kurala uygun olup olmadığı imzadan önce teyit edilmelidir.
Bir diğer önemli kontrol ev sahibinin kimliğidir: sözleşmeyi imzalayan kişinin tapudaki malik olup olmadığı ya da geçerli bir vekâletnameye sahip olup olmadığı doğrulanmalıdır. Depozito ve kira, ev sahibinin kendisine veya yetkilendirdiği hesaba ödenmelidir. Bu sözleşmeyi ikamet izni başvurusunda kullanmayı planlıyorsanız göç idaresinin adres belgesi konusundaki beklentilerini de bilmek gerekir; örneğin bazı durumlarda noter onaylı kira sözleşmesi istenebilir. Yeni İpekyolu olarak güncel gereklilikleri sizin için teyit ediyoruz.
Depozito, emlakçı komisyonu ve ödeme alışkanlıkları: güvenli ödeme nasıl yapılır?
Türkiye'de ev kiralarken sözleşme sırasında genellikle depozito ve ilk ayın kirası ödenir; emlakçı aracılığıyla kiralanıyorsa emlakçı komisyonu da ödenir. Depozito tutarı taraflarca kararlaştırılır; ancak yasada depozito için bir üst sınır bulunur ve güncel kural mevzuata göre belirlenir. Depozitonun amacı, çıkışta evin hasarsız teslim edilmesini ve giderlerin ödenmiş olmasını güvence altına almaktır. Bu nedenle sözleşmede depozito tutarı, iade zamanı ve hangi durumlarda kesinti yapılabileceği açıkça yazılmalıdır. Komisyonun tutarı ve kimin ödeyeceği de imzadan önce yazılı olarak netleştirilmelidir.
Tüm ödemelerin banka havalesiyle yapılmasını, açıklama kısmına ödemenin amacının (örneğin “… adresi … ayı kirası” veya “depozito”) yazılmasını ve dekontların saklanmasını önemle öneriyoruz. Makbuzsuz nakit ödemeden kaçının; ev gezisi aşamasında kimliği doğrulanmamış kişilere “kapora” adıyla para vermeyin. Kayıtlı ödeme, olası bir anlaşmazlıkta en güçlü belgeniz olur. Ödeme yaparken şu temel ilkelere dikkat edin:
- Depozito ve kirayı yalnızca ev sahibine veya yetkilendirdiği hesaba ödeyin
- Her ödemeyi açıklamalı banka havalesiyle yapın
- Dekontları ve sözleşmenin aslını saklayın
- Emlakçı komisyonunun tutarını ve ödeyen tarafı yazılı netleştirin
- Kimlik doğrulanmadan kapora ödemeyin
Adres kaydı, ikamet izni ve elektrik, su, doğalgaz abonelikleri
Türkiye'de uzun süre yaşayan yabancılar için adres ile ikamet izni arasında sıkı bir bağ vardır. İkamet izni başvurusunda veya uzatmasında genellikle adres belgesi istenir ve kira sözleşmesi bunun için en sık kullanılan belgedir; ikamet izni verildiğinde adres, Türkiye'deki adres kayıt sistemine işlenir. Taşındığınızda adresinizi kurallara uygun şekilde ve zamanında güncellemeniz gerekir; süreler ve başvuru kanalları göç idaresi ile nüfus müdürlüklerinin güncel düzenlemelerine göre belirlenir. Yeni İpekyolu bu kuralları sizin için teyit eder ve işlemlerde size eşlik eder.
Taşınmadan önce veya hemen sonra elektrik, su, doğalgaz ve internet aboneliklerinin kiracı adına devredilmesi ya da yeni abonelik açılması gerekir. Bu işlemler için genellikle kira sözleşmesi, kimlik belgesi ve vergi numarası istenir; dağıtım şirketlerinin süreçleri şehre göre biraz farklılık gösterebilir. Türkiye'deki zorunlu deprem sigortası (DASK) genellikle ev sahibi tarafından konut için yaptırılır; sözleşme sırasında poliçenin geçerli olup olmadığını sorabilirsiniz. Bu işlemler tamamlandığında İstanbul'daki yeni hayatınız gerçekten başlamış olur.
Yeni İpekyolu olarak İstanbul'da ev kiralarken neler yapıyoruz?
Yeni İpekyolu, İstanbul'da yaşayan ve çalışan Çinlilere ve Çin şirketlerinin çalışanlarına baştan sona Çince ev kiralama desteği sunar. İstanbul'un semtlerini iyi tanıyoruz; işyerinize, ailenizin durumuna ve ihtiyaçlarınıza göre uygun bölgeleri öneriyoruz. Ev gezilerinde Çince olarak yanınızda bulunuyor, ev sahibi ve emlakçıyla iletişimi kolaylaştırıyoruz. İmzadan önce Türkçe sözleşmeyi madde madde tercüme edip açıklıyor, adresin ikamet izni için kullanılabilir olduğunu teyit ediyoruz. Taşındıktan sonra da abonelikleri açtırarak İstanbul'daki yeni hayatınıza rahatça başlamanızı sağlıyoruz.
- İşyeri, okul ve bütçeye göre uygun semt önerisi
- Vergi numarası alınmasına yardım
- Ev gezilerinde Çince refakat, ev sahibi ve emlakçıyla iletişim ve pazarlık
- Kira sözleşmesinin madde madde tercümesi, açıklanması ve ev sahibinin doğrulanması
- Adresin ikamet izni için uygunluğunu teyit etme, ikamet ve adres kaydı işlemlerine destek
- Elektrik, su, doğalgaz ve internet aboneliklerinin açılması
- Çıkışta evin tesliminde refakat ve depozito iadesinde destek
Taşınma, teslim tutanağı ve çıkış: depozitoyu sorunsuz geri almak
Taşınma günü ev sahibiyle birlikte odaları tek tek gezmenizi, eşyaları, beyaz eşyaları ve evin mevcut durumunu bir teslim tutanağına yazmanızı, tarihli fotoğraf ve video çekmenizi ve elektrik, su ve doğalgaz sayaçlarının değerlerini kaydetmenizi öneriyoruz. Bir sorun fark ederseniz ev sahibine hemen yazılı olarak bildirin. Bu kayıtlar, çıkışta depozitonun iadesinde en önemli dayanaktır ve bir hasarın “önceden mi vardı, kiracı mı yaptı” tartışmasını baştan önler.
Evden çıkarken sözleşmede belirtilen şekilde ev sahibine önceden bildirimde bulunmalı, son kira, aidat ve fatura ödemelerini kapatmalı, abonelikleri sonlandırmalı veya devretmeli ve evi ev sahibiyle birlikte yeniden kontrol etmelisiniz. İstanbul'a yeni geliyorsanız ya da şirketinizin çalışanları için konut ayarlamanız gerekiyorsa Yeni İpekyolu ile iletişime geçin; işyerinizi, taşınma tarihinizi ve ihtiyaçlarınızı bize anlatın, ev aramadan anahtar teslimine kadar her adımda Çince olarak yanınızda olalım.
Sık sorulan sorular
Yabancıların İstanbul'da ev kiralaması için vergi numarası şart mı?
Pratikte neredeyse vazgeçilmezdir. Sözleşme imzalamak, elektrik, su, doğalgaz ve internet aboneliği açmak ve banka işlemleri için genellikle Türk vergi numarası istenir. Vergi numarası pasaportla alınabilir; Yeni İpekyolu bu işlemde size yardımcı olur.
Kira sözleşmesi ikamet izni başvurusunda kullanılabilir mi?
Evet, kira sözleşmesi en sık kullanılan adres belgesidir; ancak evin bulunduğu mahallenin yabancı ikamet kaydına açık olduğu teyit edilmeli, bazı durumlarda noter onaylı sözleşme gerekebilir. Gereklilikler göç idaresinin güncel düzenlemelerine göre belirlenir ve bunları sizin için teyit ediyoruz.
Türkiye'de kira depozitosu ne kadar olur?
Depozito tutarı ev sahibi ile kiracı arasında kararlaştırılır, ancak yasada bir üst sınır vardır ve güncel kural mevzuata göre belirlenir. Önemli olan depozito tutarının, iade zamanının ve kesinti yapılabilecek durumların sözleşmeye açıkça yazılması ve ödemenin banka havalesiyle yapılmasıdır.
İstanbul'da Avrupa yakası mı Anadolu yakası mı daha iyi?
Kesin bir doğru yoktur; belirleyici olan işyerinizin ve çocuğunuzun okulunun konumudur. Yakalar arası gidiş geliş çok zaman aldığı için işyerinizle aynı yakada ve metroya yakın bir semt seçmek en iyisidir.
Türkçe bilmiyorsam kira sözleşmesini nasıl anlarım?
Yeni İpekyolu Türkçe sözleşmeyi madde madde Çinceye tercüme eder, her maddenin pratikte ne anlama geldiğini açıklar ve dikkat edilmesi gereken noktaları belirtir. Gerekirse ev sahibiyle değişiklik görüşmesine destek olur; böylece sözleşmeyi anlayarak imzalarsınız.

