Türkiye'de yüksek lisans yapmak, iş başvurusunda bulunmak, çalışma izni almak ya da çocuğunuzu okula kaydettirmek istediğinizde hemen her zaman aynı soruyla karşılaşırsınız: Çin'de alınan diploma, mezuniyet belgesi ve transkript Türkiye'de resmî olarak nasıl tanınır? Pek çok kişi belgeyi çevirtmenin yeterli olduğunu düşünür; ancak üniversitede, Yükseköğretim Kurulu'nda (YÖK) veya milli eğitim müdürlüğünde apostil, yeminli tercüme, noter onayı ve hatta CHSI raporu istendiğini öğrenir. Sıra yanlış kurulduğunda belgeleri yeniden işlem için Çin'e göndermek gerekebilir. Bu yazıda Çin diplomalarının Türkiye'de tanınması için izlenecek yolu adım adım anlatıyoruz: üniversite ve üstü diplomalar için genellikle YÖK tanıma veya denklik işlemi, lise ve altı belgeler için genellikle Milli Eğitim Bakanlığı (MEB) denkliği, Çin'de önceden apostil alınması gereken belgeler, Türkiye'de yeminli tercüme ve noter onayı ile derece adı, isim yazımı gibi sık yapılan tercüme hataları. Yeni İpekyolu olarak bu süreçte neler yaptığımızı da paylaşıyoruz.
YÖK mü, MEB mi? Çin diploması denklik için hangi kuruma gider?
Türkiye'de ön lisans, lisans, yüksek lisans ve doktora gibi yükseköğretim diplomalarının tanınması genellikle Yükseköğretim Kurulu (YÖK) tarafından yürütülür; işlem “tanıma” veya “denklik” olarak adlandırılır. Lise ve altı öğrenim belgelerinin denkliği ise genellikle Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı il veya ilçe milli eğitim müdürlükleri tarafından yapılır. Hangi işlemin uygulanacağı ve hangi şartların aranacağı; öğrenim düzeyinize, okulunuza, bölümünüze ve belgeyi hangi amaçla kullanacağınıza göre değişir. Bu yüzden ilk adım, belgeyi hangi kurumun ve hangi amaçla isteyeceğini netleştirmektir.
Her durumda önce YÖK tanıması alınması gerekmeyebilir. Örneğin Türk üniversitelerine başvururken birçok okul önce tercüme edilmiş Çin öğrenim belgelerini değerlendirir, kabulden sonra ek belgeler isteyebilir. Tıp, hukuk ve mühendislik gibi düzenlenmiş mesleklerde çalışmak için ise genellikle ek şartlar söz konusudur. YÖK'ün düzenlemeleri ve çevrim içi sistemi zaman zaman değişebilir; başvurudan önce YÖK'ün resmî sitesindeki güncel duyuruları ve belgeyi alacak kurumun yazılı taleplerini esas almak gerekir. Yeni İpekyolu olarak güncel kuralı sizin için teyit ediyor ve belge listesini buna göre hazırlıyoruz.
Diploma apostil: Hangi belgeler önce Çin'de onaylanmalı?
Çin, Yabancı Resmî Belgelerin Tasdiki Zorunluluğunun Kaldırılması Sözleşmesi'ne (Apostil Sözleşmesi) katılmıştır ve sözleşme Çin bakımından Kasım 2023'ten itibaren yürürlüktedir; Türkiye de bu sözleşmenin tarafıdır. Bu nedenle Çin'de düzenlenen ve Türkiye'de kullanılacak öğrenim belgeleri için eski konsolosluk tasdiki yerine genellikle apostil şerhi kullanılabilir. Uygulamada diploma ve mezuniyet belgesinin çoğu zaman önce Çin'deki bir noterlikte (公证处) onaylatılması, ardından Dışişleri Bakanlığı veya yetkilendirdiği yerel dış işleri birimleri tarafından apostil şerhi verilmesi gerekir. Apostil Çin'de alınır, Türkiye'de alınamaz.
Hâlihazırda Türkiye'deyseniz noter onayı ve apostil işlemlerini Çin'deki yakınlarınız veya bir aracı kurum aracılığıyla yaptırabilir, asıl belgeleri ardından Türkiye'ye gönderebilirsiniz. Noterlik belgesinin İngilizce tercüme seçeneğini de değerlendirmenizi ve apostil şerhinin noter belgesine eksiksiz ve açılmamış şekilde bağlı olduğunu kontrol etmenizi öneririz. Hangi belgelerin mutlaka apostilli olması gerektiği ve CHSI elektronik raporlarının kabul edilip edilmediği konusunda ise belgeyi alacak kurumun güncel şartları belirleyicidir. Diploma apostil sürecini başlatmadan önce bu listeyi netleştirmek, belgelerin iki kez Çin'e gidip gelmesini önler.
Türkiye'de diploma tercümesi: Yeminli tercüme ve noter onayı
Belgeler Türkiye'ye geldikten sonra Çince diploma, mezuniyet belgesi, transkript ve apostil sayfasının genellikle Türkiye'deki bir noterliğe kayıtlı yeminli tercüman tarafından Türkçeye çevrilmesi, tercümanın imzalaması ve ardından Türk noterliğince onaylanması gerekir. Apostil sayfası belgenin bir parçasıdır ve tercümede atlanmamalıdır. Bazı üniversiteler ve kurumlar İngilizce tercümeyi kabul edebilir; ancak Türk kamu kurumları genellikle Türkçe tercüme ister. Yeminli tercüme ve noter onayı, belgenin içeriğinin Türkçe olarak doğru aktarıldığını resmî olarak teyit eder ve dosyanızın kurum tarafından işleme alınmasını kolaylaştırır.
Aynı belgeler üniversite, YÖK ve Göç İdaresi gibi birden fazla kuruma sunulacaksa, noter onaylı tercümeden birkaç nüsha hazırlamak zaman kazandırır. Transkript tercümesinde ders adları, krediler, notlar ve not ortalaması satır satır korunmalı; Çin'deki not sistemini açıklayan bir not da eklenmelidir. Böylece Türk değerlendiricilerin yüzlük, beşli veya harf sistemlerini doğru yorumlaması kolaylaşır. Tablolu transkriptleri asıl düzene sadık bir tabloyla hazırlamak, kontrolü hızlandırır ve olası soru işaretlerini baştan giderir.
Derece adı, isim ve belge türü: Diploma tercümesinde üç tuzak
Birinci tuzak derece ve bölüm adlarıdır. “工学学士” (mühendislik lisans derecesi) veya “管理学硕士” (yönetim bilimleri yüksek lisans derecesi) gibi derecelerin tercümesi okulun resmî İngilizce adlarıyla ve diğer belgelerle tutarlı olmalıdır; aksi hâlde değerlendiriciler farklı bir öğrenimden söz edildiğini düşünebilir. İkinci tuzak isimdir: belgedeki Çince ad, tercümede pasaporttaki Latin harfli yazımla birebir aynı olmalı, ad ve soyadın sırası da pasaportla uyumlu olmalıdır. Küçük bir harf farkı bile dosyanın “aynı kişi mi?” sorusuyla geri dönmesine neden olabilir.
Üçüncü tuzak belge türüdür. Çin'de mezuniyet belgesi (毕业证书) ve diploma/derece belgesi (学位证书) genellikle ayrı ayrı verilir ve anlamları farklıdır; tercümede bu ayrım açıkça yapılmalı, ikisi aynı kelimeyle karşılanmamalıdır. CHSI (学信网) tarafından düzenlenen öğrenim kayıt raporu ve derece doğrulama raporu çevrim içi doğrulama kodu taşır; tercümede bu kod ve doğrulama yöntemi belirtilmelidir. Böylece Türk kurumu belgeyi kolayca doğrulayabilir. Bu üç noktaya dikkat edildiğinde diploma tercümesi hem doğru hem de kurumlar açısından güven verici olur.
Öğrenci, çalışan ve aileler: Hangi durumda hangi belgeler istenir?
Türk üniversitelerine başvuran öğrencilerden genellikle lise veya üniversite diploması ile transkriptin Türkçe ya da İngilizce tercümesi istenir; kesin şartları okulun uluslararası öğrenci ofisi belirler. Kabulden sonra öğrenci ikameti başvurusunda kabul mektubu gibi belgelerin tercümesi de gerekebilir. Çin diplomasıyla Türkiye'de ilgili bir meslekte çalışmak isteyenler veya diplomayı çalışma izni dosyasında kullanacak olanlar için ise çoğu zaman YÖK tanıması veya denkliği gündeme gelir. Düzenlenmiş mesleklerde ek sınav, uygulama veya başka şartlar bulunabilir; bunları başvuru öncesinde ilgili kurumla netleştirmek gerekir.
Çocuğunu Türkiye'de bir devlet okuluna geçirmek isteyen aileler genellikle öğrenim belgesi, karne veya not dökümünün tercümesini hazırlar; denklik işlemi çoğu zaman ilgili il veya ilçe milli eğitim müdürlüğünde yapılır. Uluslararası okulların ise kendi kabul şartları vardır. Hangi durumda olursanız olun, önce belgeyi alacak kurumdan yazılı bir belge listesi almanızı, ardından noter, apostil ve tercüme işlemlerine başlamanızı öneririz. Bu sıralama, aynı belgenin farklı kurumlar için tekrar tekrar onaylatılmasını önler ve MEB denklik ya da YÖK denklik başvurusunu tek seferde eksiksiz hazırlamanızı sağlar.
Diploma denklik sürecinde Yeni İpekyolu olarak neler yapıyoruz?
Yeni İpekyolu'nun yeminli tercümanları Çinceden doğrudan Türkçeye çevirir; Çin akademik belgelerinin biçimini ve yaygın ders adlarını iyi bilir. Tercümeden sonra ikinci bir tercüman isim, tarih, belge numarası ve kredileri tek tek kontrol eder; ardından noter onayını Türkiye'de tamamlarız. Başvuru amacınıza göre hangi belgelerin önce Çin'de apostil alması gerektiğini de baştan söyleriz. Tüm süreç Çince iletişimle yürür ve ilerlemeyi WeChat üzerinden Çince olarak düzenli şekilde paylaşırız. İkamet izni veya çalışma izni dosyanız varsa, diploma tercümesini bu dosyalarla uyumlu şekilde planlarız.
- Başvuru amacınıza (üniversite, YÖK tanıma, çalışma izni, okul kaydı) göre kurumun güncel belge şartlarını teyit ediyoruz
- Hangi belgelerin önce Çin'de noter onayı ve apostil alması gerektiğini söylüyor, Çin'deki işlemi yapan tarafla iletişime yardımcı oluyoruz
- Diploma, mezuniyet belgesi, transkript, CHSI raporları ve apostil sayfasının yeminli tercümesini yapıyoruz
- İkinci tercümanla isim yazımı, derece adı, belge numarası, kredi ve not ortalamasını kontrol ediyoruz
- Türkiye'de noter onayını yaptırıyor, gerekirse birden fazla onaylı nüsha hazırlıyoruz
- YÖK çevrim içi başvurusu veya milli eğitim müdürlüğü denklik dosyası için belgeleri hazırlamanıza yardımcı oluyor, gerekirse refakat ediyoruz
- İlerlemeyi WeChat'te Çince paylaşıyor, ikamet ve çalışma izni dosyalarınızla uyumu sağlıyoruz
Çin diploması denklik için hazırlık listesi
Başlamadan önce belgelerin net taramalarını, pasaporttaki Latin harfli adınızı, okulunuzun ve bölümünüzün resmî İngilizce adını ve belgeyi alacak kurumun yazılı şartlarını hazırlamanızı öneririz. Belgeler eksiksiz olduğunda işlem sırasını ve teslim planını hızla çıkarabiliriz. Asıl belgeleriniz henüz Çin'deyse, önce taramalar üzerinden kontrol yapar, apostil işlemi tamamlandıktan sonra tercümeyi kesinleştiririz. Çin diplomanızın Türkiye'de tanınması için Yeni İpekyolu'na ulaşın; kullanım amacınızı ve hedef kurumu paylaşmanız yeterli. Doğru sırayla hazırlanan bir dosya, sizi gereksiz gidip gelmelerden kurtarır.
- Diploma, mezuniyet belgesi ve transkriptin net taramaları
- CHSI öğrenim ve derece doğrulama raporları (varsa, doğrulama koduyla)
- Pasaport bilgi sayfası ve Latin harfli isim yazımı
- Okulun ve bölümün resmî İngilizce adı
- Belgeyi alacak kurumun yazılı belge listesi veya bildirimi
Sık sorulan sorular
Apostil olmadan yalnızca tercüme yeterli olur mu?
Bu, belgeyi alacak kuruma bağlıdır. Bazı üniversiteler ilk değerlendirmede tercümeyi kabul edebilir; ancak YÖK tanıma gibi resmî işlemlerde genellikle onaylı belge istenir. Kullanım amacınıza göre güncel şartı sizin için teyit ediyoruz.
Çin belgeleri için apostil Türkiye'de alınabilir mi?
Hayır. Apostil, belgeyi düzenleyen ülkenin yetkili makamı tarafından verilir; Çin belgeleri için işlem Çin'de yapılır. Türkiye'deyseniz Çin'deki yakınlarınız veya bir aracı kurum aracılığıyla yaptırabilirsiniz.
YÖK denklik başvurusu ne kadar sürer?
İşlem süresi YÖK tarafından başvurunun durumuna göre belirlenir ve bölüme, belgelere göre farklılık gösterebilir. Bizim katkımız, dosyanın ilk seferde eksiksiz ve doğru tercümeyle hazırlanmasını sağlayarak ek belge taleplerini azaltmaktır.
İngilizce tercüme Türkçe tercümenin yerine geçer mi?
Bazı üniversiteler İngilizce belgeyi kabul eder; ancak Türk kamu kurumları genellikle Türkçe yeminli tercüme ister. İhtiyacınıza göre her iki dilde de tercüme hazırlayabiliriz.
Çocuğumun Çin'deki ilkokul karnesinin tercümesi gerekir mi?
Türk devlet okuluna geçişte milli eğitim müdürlükleri denklik için genellikle öğrenim belgesi veya karnenin tercümesini ister; uluslararası okulların şartları ise farklıdır. Hangi belgelerin gerektiğini sizin için netleştiriyoruz.

